Tijdens onze laatste bijscholing als rijangstcoaches hebben we stilgestaan bij een waardevol lesonderwerp: twee verschillende perspectieven op het benaderen van rijangst. In de praktijk blijken beide routes die we speels “linksom” en “rechtsom” noemen, elkaar prachtig aan te vullen.
Linksom: bouwen in het hier en nu
De linksom-aanpak richt zich op het heden. Wat ervaart iemand op dit moment, en hoe kunnen we stap voor stap vertrouwen opbouwen? Deze benadering sluit nauw aan bij exposure: het geleidelijk opdoen van positieve rijervaringen. Niet te groot, niet te snel, maar precies afgestemd op wat iemand aankan.
Door samen kleine successen te creëren, een stukje snelweg rijden, een druk kruispunt oversteken, of samen die brug te nemen, ontstaat er ruimte voor groei. De focus ligt op wat wél lukt. Het brein leert: “Ik kan dit aan.” Elke geslaagde ervaring wordt als het ware een bouwsteen voor zelfvertrouwen.
Belangrijk hierbij is dat we relativeren. Niemand rijdt perfect. En spanning is geen gevaar. Juist door het normaliseren van spanning en imperfectie, helpen we de druk te verlagen. Het doel is niet foutloos rijden, maar ontspannen en veilig deelnemen aan het verkeer.
Rechtsom: de voedingsbodem begrijpen
De rechtsom-route gaat een laag dieper. Hier onderzoeken we waar de angst vandaan komt. Welke overtuigingen spelen er onder de oppervlakte mee?
Denk aan gedachten als:
•“Als ik een fout maak, ben ik een mislukkeling.”
•“Ik moet alles onder controle hebben, anders gaat het mis.”
•“Wat als ik flauwval achter het stuur?”
Dit soort overtuigingen kunnen hardnekkig zijn en het gedrag sterk beïnvloeden. Ze zorgen voor spanning, vermijding en een gebrek aan vertrouwen.
Door samen stil te staan bij deze gedachten en ze te onderzoeken, ontstaat er vaak al verlichting. Waar komt deze overtuiging vandaan? Is die helpend of juist belemmerend? En klopt hij eigenlijk wel?
Tijdens de bijscholing hebben we geoefend met de neerwaartse pijltechniek: een manier van doorvragen waarbij je stap voor stap tot de kern van een overtuiging komt. Bijvoorbeeld:
• “Wat betekent het voor je als je een fout maakt?”
• “En als dat waar is, wat zegt dat over jou?”
• “Wat is daar zo erg aan?”
Door dit proces ontstaat inzicht. En inzicht geeft ruimte om oude, beperkende overtuigingen los te laten of te verzachten.
De kracht van combineren
In de praktijk ligt de kracht in het combineren van beide perspectieven. Linksom helpt iemand in beweging te komen en succeservaringen op te doen. Rechtsom zorgt voor begrip en verdieping, waardoor blokkades kunnen oplossen.
Soms heeft iemand vooral baat bij doen en ervaren. Soms is eerst begrijpen nodig om überhaupt in beweging te kunnen komen. Als rijangstcoach is het onze taak om aan te voelen welke route op dat moment het meest helpend is en wanneer het tijd is om van richting te wisselen.
Wat deze bijscholing opnieuw duidelijk maakte, is dat rijangst nooit alleen over autorijden gaat. Het raakt aan zelfbeeld, controle, perfectionisme en vertrouwen. Juist daarom is ons werk zo waardevol: we begeleiden mensen niet alleen op de weg, maar ook in hun persoonlijke groei.
En of we nu linksom of rechtsom gaan, uiteindelijk leiden beide wegen naar hetzelfde doel: meer rust, meer vertrouwen en meer vrijheid achter het stuur.